«صادق هدايت» مثل همه ما موجودي بود ديروزي و امروزي و فردايي. ديروزش «سنن تاريخي» و مخصوصاّ سنن خانوادگي او بود كه هيچگاه در وجود او كاملا نسخ نگرديد،‌و فردايش سنن ادبي گنديده و پوسيده ميان دو جنگ مخصوصاّ ادبيات فرانسوي اين دوره بود.

«صادق هدايت» ظاهراّ به سبب شيفتگي نسبت به «سنن تاريخي» غرب به پرخاش و منازعه با سنن شرقي برخاسته بود، ولي هيچگاه نتوانست خود را از چنگال سنن خانوادگي شرقي خود برهاند. بنابراين در وجود او همواره تضاد خانه داشت. «هدايت» به تمام «سنن» گذشته بد و بيراه مي‌گفت و به آداب و رسوم خانوادگي بدون اينكه از اين آداب و رسوم گذشته باشد، دشنام مي‌داد. اگر «هدايت» واقعاّ از آداب و رسوم «حاجي آقا» گذشته بود هيچوقت با آن حالت غير عادي كتاب «حاجي آقا» را نمي‌نوشت.

«هدايت» شاعر نبود. اديب بود اما اديبي گرفتار كشش‌هاي متضاد. آدم ساده‌اي نبود، سخت گرفتار پيچيدگي‌ها و عقده‌هاي خانوادگي بود.

در مسائل جنسي بيمار بود، بيماري او هم معجوني از عادات منحرف خودماني بود كه با ادبيات جنسي ميان دو جنگ و بدآموزي‌هاي «پسيكاناليست»ها به نحو ناپسندي در هم آميخته بود.

در ايران، بعد از جنگ دوم است كه اصطلاح «روشنفكر» باب روز مي شود و مساله «تنوير افكار» و «منورالفكري» جاي خود را به «روشنفكري» و «تبليغات روشنفكرانه» مي دهد.

آل احمد در رساله در خدمت و خيانت روشنفكران، يا توجه به اين مطلب نداشته و يا صلاحش در اين نبوده كه ميان منورالفكر و روشنفكر فرق بگذارد.

در مملكت ما، روشنفكري چيزي جز ملغمه اي از منورالفكري و به خصوص روشنفكري نبوده و نيست كه به انديشمندي تعبير شده است، مخصوصا با تبليغات دوره ستم شاهي كه طرفداري آنها باطنا جز از منورالفكري يهودي و ماسوني و صهيوني نمي بود ــ چنانكه جمعيت انديشمندان، به سردمداري دكتر نهاوندي ـــ حقيقت و واقعيت آن، هر دو، جز در يهودي پرستي و ماسوني پرستي و صهيوني پرستي نمي بود.

حقيقت آن است كه در دوره قاجار، اسلام دوره فساد و ممسوخيت خود را مي گذرانيد. آنچه بود، ظلم و جور و استبداد بود. مردم نوعا طالبِ انقلاب، به معني گذشت از اين ظلم و جور بودند ولي سير تاريخ و حوالت تاريخي و تبليغات چنان بود كه آنچه بر مشروطه  چيرگي پيدا كرد همان غربزدگي و نيست انگاري و طاغوت زدگي مضاعف و مكر ليل و نهارزدگي و فلك زدگي مضاعف بود، و منورالفكري با همه لوازم آن، و قبل ازهمه قَبلة يهودي.

انسان در خیزش آن است که بر سراسر گیتی جهش گیرد و ولایت نهان ناسوت را به صورت قوی دستگرای خویش سازد و سیر ماجرای تاریخ را تابع نقشه بندیها و نظام پردازیهای خویش به قصد استیلای بر کره ارض قرار دهد. ولی همین بشر گستاخ و ستیزه گر را دیگر شایستگی آن نیست که بسادگی بتواند گفت چه است (معنی شیی چیست) و بسادگی بتواند گفت که این چه است که چیزی است.

کل موجود به متعلق یگانه خواهش نفسانی بسوی تسخیر تبدل پیدا کرده است و این خواهش نفسانی است که امر بسیط وجود را یکسره در حجاب غفلت فرو پوشیده است.

سید احمد مهینی یزدی در سال 1289هجری شمسی[1] در شهر یزد[2] در خانواده ای[3] کشاورز[4] بدنیا آمد. علاوه بر دروس متداول آن روزگار و زبان عربی، زبان فرانسه[5] و جبر و هندسه[6] را نیز در یزد آموخت و در همانجا در چهارده سالگی مطالعه فلسفه را آغاز کرد[7].

وی در سال 1305 به تهران آمد[8] و در مدرسه سلطانی و دارالفنون[9] به تحصیل پرداخت واز دارالفنون دیپلم گرفت، در همین حال نزد اساتید فلسفه و حکمت قدیم نیز تحصیل مینمود[10]. سپس وی وارد دانشسرای عالی[11] شد و در رشته فلسفه و علوم تربیتی[12] از دانشسرا فارغ التحصیل شد و در حالی به تدریس در دبیرستانهای تهران پرداخت که دلمشغولی اصلی او مطالعه فلسفه و حکمت جدید و قدیم بود.

آخرین به روز رسانی ( دوشنبه ۲۸ ارديبهشت ۱۳۸۸ ساعت ۰۰:۲۶ )