فردید.آی آر

پرسش در حکمت انسی

معنای پرسش در علم حصولی و علم حضوری با یکدیگر متفاوت است. پرسش حصولی پرسشی عادی و پرسش حضوری پرسش خلاف آمد عادت است. در پرسش حصولی انسان می داند که در نهایت به جواب خواهد رسید، حال ممکن است زود برسد یا دیر، ممکن است خطا کند یا نکند. اما در پرسش حضوری انسان هیچ اطمینانی ندارد که به جواب برسد و تنها کاری که می کند، تلاش برای رسیدن به پاسخ است. به عبارتی می توان گفت تفاوت این دو نوع پرسش به تفاوت مسئله و راز باز می گردد. ما در مواجهه با مسئله این ادراک ضمنی را داریم که در نهایت به نتیجه خواهیم رسید ولی در مواجهه با راز به پاسخ رسیدن اصلا یقینی نیست.   تفاوت دیگر آن است که پرسش عادی حصولی وجود انسان را درگیر نمی کند، حال آن که پرسش حضوری وجود انسان را درگیر کرده و تمام امکانات حیاتی انسان را به فعالیت وا می دارد.   تفاوت دیگر آن است که پرسش عادی حصولی تحت اراده انسان طرح شده، روشمند می گردد و با اراده انسان از حوزه دغدغه های انسان خارج می شود و به فراموشی سپرده می شود. اما پرسش  حضوری خلاف آمد عادت، بدون اراده انسان طرح می شود و روش منسجمی برای رسیدن به پاسخ آن وجود ندارد و با اراده انسان از حوزه دغدغه های انسان خارج نمی شود و هرگز به فراموشی سپرده نمی شود. به عبارتی می توان گفت که این ما هستیم که بر مسئله احاطه داریم ولی در مورد راز باید بگوییم که این ما هستیم که در احاطه راز قرار می گیریم. این پرسش حضوری است که ما را به هر جا که بخواهد می کشاند و ما را تحت سیطره خود گرفته است. اگر مشیت خدا بر آن واقع شود که ما چیزی از راز را بفهمیم و کشف کنیم، می فهمیم و کشف می کنیم ولی اگر مشیت بر خلاف آن باشد هرگز پاسخی پیدا نمی کنیم.   دکتر فردید پرسش حضوری خلاف آمد عادت را همان «ط...